Jaarcongres op locatie
Schuldinfo Jaarcongres 2022
“Bestaanszekerheid onder druk: van onmacht naar kracht”

Programma

donderdag 6 oktober 2022

-
Ontvangst, uitreiking documentatie, koffie
-
Opening door de dagvoorzitter
Spreker
mr. André Moerman, Manager hulp bij geldzaken, Bindkracht10 & eigenaar - Schuldinfo
-
Wat doet bestaansonzekerheid met je?

We weten al veel van de gevolgen van langdurige stress bij armoede en schulden. Maar wat gebeurt er met je als je situatie verandert en je in armoede en schulden terecht komt? De verbijstering over de regels die een oplossing in de weg staan. De paniek die telkens weer opvlamt als er deadlines gesteld worden waar je onmogelijk aan kan voldoen. De schaamte omdat het niet lukt om je eigen probleem op te lossen. De woede dat jou dit overkomt, machteloosheid omdat je de tijd niet krijgt en verdriet omdat je de gedroomde toekomst moet loslaten en vervangen voor een mager exemplaar. Dit maken mensen mee die in een armoede- of schuldensituatie terecht komen. Een ervaringsverhaal dat inzicht geeft, maar ook vragen stelt en antwoorden geeft.

Spreker
Jessica van Hinthem, Ervaringsdeskundige Armoede en Sociale uitsluiting - Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN)
-
Recht op perspectief

In april jl. verscheen het rapport van Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving (RVS) ’Van schuld naar schone lei’. Uitgangspunt hierbij is dat iedereen perspectief moet hebben om van zijn schulden en geldzorgen af te komen. Dat begint met een betere waarborging van het bestaansminimum en het vergroten van de toegang tot en het versnellen van de schuldhulpverlening. Maar het betekent ook veel meer mensen met geldzorgen bereiken. Daarvoor is hybride hulpverlening nodig: digitaal als het kan en met steun van een professional als het nodig is.

Spreker
Erik Dannenberg, Raadslid - Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS)
-
Pauze
-
Actualiteiten Invordering & Schulden

Schuldenproblematiek heeft alle aandacht in politiek, wetgeving en onderzoek. Er is in een jaar tijd veel gebeurd en er staat veel in de planning. Mr. André Moerman neemt u mee in deze ontwikkelingen en besteed onder andere aandacht aan:

  • Wet kwaliteit incassodienstverlening
  • Nieuwe regels om cumulatie van incassokosten tegen te gaan
  • Wijzigingen in de Beslagvrije voet
  • Invordering door de Belastingdienst
  • Verbetering toegang tot schuldhulpverlening
  • Ontwikkelingen in de jurisprudentie met meer aandacht voor het evenredigheidsbeginsel (meer oog voor de menselijke maat)
Spreker
mr. André Moerman, Manager hulp bij geldzaken, Bindkracht10 & eigenaar - Schuldinfo
-
Lunchpauze
-
Themasessies Ronde 1 
Sessie 1: Kosten van schulden

Een niet op tijd betaalde rekening kan snel oplopen met incassokosten. En met proceskosten als het bij de rechter komt en executiekosten als een vonnis ten uitvoer wordt gelegd. Bij sommige schulden blijft het hier niet bij, maar worden ook hoge rentes en boetes op basis van de overeenkomst in rekening gebracht. Aan bod komt:

  • Wanneer mogen welke kosten in rekening worden gebracht?
  • Wat kun je doen wanneer de kosten niet kloppen?
  • Wat moeten incassobureaus en deurwaarders doen om de kosten te beperken? Welke jurisprudentie geldt hiervoor?
Spreker
mr. André Moerman, Manager hulp bij geldzaken, Bindkracht10 & eigenaar - Schuldinfo
Sessie 2: De wisselwerking tussen geldzorgen en gezondheid

Mensen met geldzorgen zijn vaker minder gezond en hebben meer lichamelijke en mentale gezondheidsklachten dan mensen zonder geldzorgen. Het risico op chronische ziekten en psychische aandoeningen neemt toe wanneer het inkomen lager is. Armoede en schulden beïnvloeden het dagelijks leven en de leefomstandigheden op een negatieve manier, wat ook een negatief effect heeft op de gezondheid. Tegelijkertijd kan een slechtere gezondheid leiden tot financiële problemen, bijvoorbeeld door het maken van zorgkosten of gedwongen minder moeten gaan werken. Werken aan de verbetering van bestaanszekerheid, verbetert ook de gezondheid. Daarbij gaat het niet alleen om verbetering van financiële zekerheid, maar juist ook om betere sociale zekerheid en een goede toegankelijkheid tot de juiste zorg in een fysieke omgeving die de gezondheid positief beïnvloedt. Hierbij is een domeinoverstijgende aanpak cruciaal. In deze sessie nemen we je mee in de leefwereld van de mensen die jullie begeleiden. Aan bod komt:

  • Wat kun je in klantcontact doen om een positieve bijdrage te leveren aan de complexe problemen die mensen ervaren?
  • Concrete handelingsperspectieven en inzichten die helpend zijn in het klantcontact
Spreker
drs. Sanne Niemer, Senior adviseur/projectleider - Pharos Expertisecentrum Gezondheidsverschillen
drs. Anneke Hiemstra, Strategisch adviseur - Pharos Expertisecentrum Gezondheidsverschillen
Sessie 3: Consumenten in kwetsbare posities

Een product kopen of een dienst afnemen, terwijl je dat eigenlijk niet wilt. Consumenten in kwetsbare posities worden met misleidende en agressieve methodes makkelijk verleid om een overeenkomst te sluiten. Wat kun je hiertegen doen en welke rol heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) hierbij? Gezamenlijk bespreken we mogelijke oplossingen. Na afloop van deze sessie hebt u meer kennis van het consumentenrecht. Aan bod komt:

  • Rechten en plichten van consumenten bij een koopovereenkomst
  • Enkele veel voorkomende consumentenproblemen, zoals misleidende en agressieve verkoop via de telefoon
  • Mogelijke oplossingen
Spreker
mr. Annette Neuteboom, Senior Juridisch Adviseur, Directie Consumenten - Autoriteit Consument & Markt (ACM)
mr. Eva van Putte, Medewerker toezicht bij de Directie Consumenten bij Autoriteit - Autoriteit Consument & Markt (ACM)
mr. Hélène de Krom, Senior toezichthouder - Autoriteit Consument & Markt (ACM)
Sessie 4: Ontwikkeling energielasten: hoe kunnen we energie-armoede verminderen?

Bij het opstellen van een inkomsten- en uitgavenplaatje kun je als schuldhulpverlener en bewindvoerder niet meer om de energierekening heen. Hoe maak je energieverbruik bespreekbaar en welke mogelijkheden heb je om je cliënt hierbij te coachen? Wat kunnen we hiervoor opsteken van de ervaringen van een energiecoach? Aan bod komt:

  • Hoe maak je als financieel hulpverlener mensen bewust van de eigen invloed op de energierekening?
  • Coachen naar energiebewustwording en een lager energieverbruik: hoe doe je dat?
  • Verduurzamen
  • Ervaringen van een vrijwillige Energiecoach
Spreker
Elske Thomassen, Coördinator Energiebank Rotterdam - Samen010
Paul van Gils, Vrijwillige Energiecoach - Energiebank Rotterdam
Sessie 5: De rol van de Gerechtsdeurwaarder in het schuldendomein

De rol van de gerechtsdeurwaarder is de afgelopen jaren veranderd. De moderne gerechtsdeurwaarder is maatschappelijk betrokken en voorkomt het maken van niet verhaalbare schulden. Hoe ziet die rol er nu en in de toekomst uit? Een kijkje in de keuken van de gerechtsdeurwaarder en de te verwachten ontwikkelingen, zoals:

  • Schuldenwijzer
  • Vroegsignalering
  • De regierol van de gerechtsdeurwaarder
Spreker
mr. Chris Bakhuis - van Kesteren, Voorzitter - Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
Sessie 6: Tools om cliënten in bewind beter te begeleiden

In samenwerking met bewindvoerders en LVB-experts heeft het Lectoraat Armoede Interventies (HvA) drie nieuwe tools ontwikkeld. De tools zijn in te zetten voor álle cliënten in bewind, maar zeker ook voor de LVB-groep en mensen met beperkte vaardigheden.Aan bod komt:

  • Tools om cliënten aan het begin van het bewind beter te begeleiden: filmpje en stappenplan vanaf het moment dat een client wordt aangemeld voor bewind tot en met de eerste keer uitbetalen van het leefgeld;
  • Tool voor het coachen van cliënten in bewind gericht op financiële vaardigheden. De opdrachten ondersteunen de bewindvoerder om de cliënt in de uitstroomfase weer zijn eigen financiën zoveel mogelijk te leren beheren.
Spreker
Rosine van Dam MSc, Onderzoeker, lectoraat Armoede interventies - Hogeschool van Amsterdam
Marleen Kruithof MA, Onderzoeker Lectoraat Armoede Interventies - Hogeschool van Amsterdam
Marjan Oudshoorn, Hoofd Beheer Bewindvoering - Stichting Mijn Geld en Zo
Sessie 7: Met crypto meer bestaanszekerheid?

Steeds meer Nederlanders beleggen. Een groot deel van de nieuwe beleggers is jonger dan 35 jaar. Jongeren voelen zich in een hoek gedrukt door alle financiële tegenslagen die er op hen afkomen, zoals op de woningmarkt en de studieschuld met rente. Zij zoeken naar mogelijkheden om meer rendement te halen uit hun geld. Beleggen wordt ook steeds gemakkelijker. Onder jongeren is vooral het beleggen in cryptomunten (zoals bijvoorbeeld Bitcoin) populair. Crypto heeft een hip imago en de markt is interessant omdat hij vaak extreem in beweging is. Crypto kan meer bestaanszekerheid geven en een rooskleurige toekomst, zo wordt gedacht. Tijdens het beleggen wordt je mentaal op de proef gesteld. Het is niet makkelijk om weloverwogen te handelen als angst of euforie in het spel komt. ’s Nachts gaat het handelen in tegenstelling tot op de beurs gewoon door. Beleggers kunnen last krijgen van FOMO (Fear Of Missing Out). Heb ik uw aandacht? Welkom in de wondere wereld van Crypto. Aan bod komt:

  • Wat zijn cryptomunten?
  • Waar komt de aantrekkingskracht van crypto (voor jongeren) vandaan?
  • Welke risico’s zijn er verbonden aan beleggen in cryptomunten?
  • Hoe kun je hier als financieel hulpverlener op inspringen?
Spreker
John Wildenberg, Maatschappelijk werker - Farent
Sessie 8: Landelijk Incasso Centrum Stella team Invordering:

werken aan hulp voor diegene die het nodig hebben

Het Stella team Invordering is onderdeel van het Landelijk Incasso Centrum (LIC) van de Belastingdienst. Wij ondersteunen landelijke stellabehandelaren op het gebied van de invordering. Inningsproblematiek speelt vaak een grote rol bij burgers die in complexe en urgente schuldsituaties zijn terecht gekomen. Doordat we bij het Landelijk Incasso Centrum werken met massale processen bieden we deze burgers in urgente situaties nét dat stukje extra hulp. Zo bouwen we bij het Landelijk Incasso Centrum aan het vroegtijdig signaleren van knelpunten en zorgen we voor praktische oplossingen die mensen echt verder helpen. Het Stella team invordering is daar uiteraard een onderdeel van. Aan bod komt:

  • Actualiteiten bij het Landelijk Incasso Centrum (LIC) gericht op belasting- en toeslagschuld
  • Het Stella team Invordering
  • Casuïstiek, hoe gaan wij om met complexe casussen binnen de invordering?
Spreker
Rowena Jansen, Specialist Klachten en Stella Invordering, Docent - Belastingdienst/Landelijk Incasso Centrum
Sessie 9: De Cirkel van Covey: van onmacht naar kracht

Op de stijgende energieprijzen, een te laag minimumloon en de woningnood hebben we weinig invloed en dat is frustrerend. De Cirkel van Covey leert ons te richten op datgene waar we wel invloed op hebben en zo onze invloed te vergroten. In de begeleiding met cliënten is dit een mooi instrument om als inspiratie te gebruiken bij de inzet van gespreksvaardigheden. Aan bod komt:

  • Wat is de cirkel van Covey in een context van schuldenproblematiek
  • Hoe kun je in cliëntgesprekken de aandacht ombuigen van onmacht naar kracht?
  • Welke valkuilen zijn cruciaal om te vermijden?
Spreker
prof. dr. Nadja Jungmann, Hoogleraar en Lector schuldenproblematiek (UvA/HU) en Trainer/adviseur - Social Force
-
Wisseling sessies
-
Themasessies Ronde 2
Sessie 1: Kosten van schulden

Een niet op tijd betaalde rekening kan snel oplopen met incassokosten. En met proceskosten als het bij de rechter komt en executiekosten als een vonnis ten uitvoer wordt gelegd. Bij sommige schulden blijft het hier niet bij, maar worden ook hoge rentes en boetes op basis van de overeenkomst in rekening gebracht. Aan bod komt:

  • Wanneer mogen welke kosten in rekening worden gebracht?
  • Wat kun je doen wanneer de kosten niet kloppen?
  • Wat moeten incassobureaus en deurwaarders doen om de kosten te beperken? Welke jurisprudentie geldt hiervoor?
Spreker
mr. André Moerman, Manager hulp bij geldzaken, Bindkracht10 & eigenaar - Schuldinfo
Sessie 2: De wisselwerking tussen geldzorgen en gezondheid

Mensen met geldzorgen zijn vaker minder gezond en hebben meer lichamelijke en mentale gezondheidsklachten dan mensen zonder geldzorgen. Het risico op chronische ziekten en psychische aandoeningen neemt toe wanneer het inkomen lager is. Armoede en schulden beïnvloeden het dagelijks leven en de leefomstandigheden op een negatieve manier, wat ook een negatief effect heeft op de gezondheid. Tegelijkertijd kan een slechtere gezondheid leiden tot financiële problemen, bijvoorbeeld door het maken van zorgkosten of gedwongen minder moeten gaan werken. Werken aan de verbetering van bestaanszekerheid, verbetert ook de gezondheid. Daarbij gaat het niet alleen om verbetering van financiële zekerheid, maar juist ook om betere sociale zekerheid en een goede toegankelijkheid tot de juiste zorg in een fysieke omgeving die de gezondheid positief beïnvloedt. Hierbij is een domeinoverstijgende aanpak cruciaal. In deze sessie nemen we je mee in de leefwereld van de mensen die jullie begeleiden. Aan bod komt:

  • Wat kun je in klantcontact doen om een positieve bijdrage te leveren aan de complexe problemen die mensen ervaren?
  • Concrete handelingsperspectieven en inzichten die helpend zijn in het klantcontact
Spreker
drs. Sanne Niemer, Senior adviseur/projectleider - Pharos Expertisecentrum Gezondheidsverschillen
drs. Anneke Hiemstra, Strategisch adviseur - Pharos Expertisecentrum Gezondheidsverschillen
Sessie 3: Consumenten in kwetsbare posities

Een product kopen of een dienst afnemen, terwijl je dat eigenlijk niet wilt. Consumenten in kwetsbare posities worden met misleidende en agressieve methodes makkelijk verleid om een overeenkomst te sluiten. Wat kun je hiertegen doen en welke rol heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) hierbij? Gezamenlijk bespreken we mogelijke oplossingen. Na afloop van deze sessie hebt u meer kennis van het consumentenrecht. Aan bod komt:

  • Rechten en plichten van consumenten bij een koopovereenkomst
  • Enkele veel voorkomende consumentenproblemen, zoals misleidende en agressieve verkoop via de telefoon
  • Mogelijke oplossingen
Spreker
mr. Annette Neuteboom, Senior Juridisch Adviseur, Directie Consumenten - Autoriteit Consument & Markt (ACM)
mr. Eva van Putte, Medewerker toezicht bij de Directie Consumenten bij Autoriteit - Autoriteit Consument & Markt (ACM)
mr. Hélène de Krom, Senior toezichthouder - Autoriteit Consument & Markt (ACM)
Sessie 4: Ontwikkeling energielasten: hoe kunnen we energie-armoede verminderen?

Bij het opstellen van een inkomsten- en uitgavenplaatje kun je als schuldhulpverlener en bewindvoerder niet meer om de energierekening heen. Hoe maak je energieverbruik bespreekbaar en welke mogelijkheden heb je om je cliënt hierbij te coachen? Wat kunnen we hiervoor opsteken van de ervaringen van een energiecoach? Aan bod komt:

  • Hoe maak je als financieel hulpverlener mensen bewust van de eigen invloed op de energierekening?
  • Coachen naar energiebewustwording en een lager energieverbruik: hoe doe je dat?
  • Verduurzamen
  • Ervaringen van een vrijwillige Energiecoach
Spreker
Elske Thomassen, Coördinator Energiebank Rotterdam - Samen010
Paul van Gils, Vrijwillige Energiecoach - Energiebank Rotterdam
Sessie 5: De rol van de Gerechtsdeurwaarder in het schuldendomein

De rol van de gerechtsdeurwaarder is de afgelopen jaren veranderd. De moderne gerechtsdeurwaarder is maatschappelijk betrokken en voorkomt het maken van niet verhaalbare schulden. Hoe ziet die rol er nu en in de toekomst uit? Een kijkje in de keuken van de gerechtsdeurwaarder en de te verwachten ontwikkelingen, zoals:

  • Schuldenwijzer
  • Vroegsignalering
  • De regierol van de gerechtsdeurwaarder
Spreker
mr. Chris Bakhuis - van Kesteren, Voorzitter - Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
Sessie 6: Tools om cliënten in bewind beter te begeleiden

In samenwerking met bewindvoerders en LVB-experts heeft het Lectoraat Armoede Interventies (HvA) drie nieuwe tools ontwikkeld. De tools zijn in te zetten voor álle cliënten in bewind, maar zeker ook voor de LVB-groep en mensen met beperkte vaardigheden.Aan bod komt:

  • Tools om cliënten aan het begin van het bewind beter te begeleiden: filmpje en stappenplan vanaf het moment dat een client wordt aangemeld voor bewind tot en met de eerste keer uitbetalen van het leefgeld;
  • Tool voor het coachen van cliënten in bewind gericht op financiële vaardigheden. De opdrachten ondersteunen de bewindvoerder om de cliënt in de uitstroomfase weer zijn eigen financiën zoveel mogelijk te leren beheren.
Spreker
Rosine van Dam MSc, Onderzoeker, lectoraat Armoede interventies - Hogeschool van Amsterdam
Marleen Kruithof MA, Onderzoeker Lectoraat Armoede Interventies - Hogeschool van Amsterdam
Marjan Oudshoorn, Hoofd Beheer Bewindvoering - Stichting Mijn Geld en Zo
Sessie 7: Met crypto meer bestaanszekerheid?

Steeds meer Nederlanders beleggen. Een groot deel van de nieuwe beleggers is jonger dan 35 jaar. Jongeren voelen zich in een hoek gedrukt door alle financiële tegenslagen die er op hen afkomen, zoals op de woningmarkt en de studieschuld met rente. Zij zoeken naar mogelijkheden om meer rendement te halen uit hun geld. Beleggen wordt ook steeds gemakkelijker. Onder jongeren is vooral het beleggen in cryptomunten (zoals bijvoorbeeld Bitcoin) populair. Crypto heeft een hip imago en de markt is interessant omdat hij vaak extreem in beweging is. Crypto kan meer bestaanszekerheid geven en een rooskleurige toekomst, zo wordt gedacht. Tijdens het beleggen wordt je mentaal op de proef gesteld. Het is niet makkelijk om weloverwogen te handelen als angst of euforie in het spel komt. ’s Nachts gaat het handelen in tegenstelling tot op de beurs gewoon door. Beleggers kunnen last krijgen van FOMO (Fear Of Missing Out). Heb ik uw aandacht? Welkom in de wondere wereld van Crypto. Aan bod komt:

  • Wat zijn cryptomunten?
  • Waar komt de aantrekkingskracht van crypto (voor jongeren) vandaan?
  • Welke risico’s zijn er verbonden aan beleggen in cryptomunten?
  • Hoe kun je hier als financieel hulpverlener op inspringen?
Spreker
John Wildenberg, Maatschappelijk werker - Farent
Sessie 8: Landelijk Incasso Centrum Stella team Invordering:

werken aan hulp voor diegene die het nodig hebben

Het Stella team Invordering is onderdeel van het Landelijk Incasso Centrum (LIC) van de Belastingdienst. Wij ondersteunen landelijke stellabehandelaren op het gebied van de invordering. Inningsproblematiek speelt vaak een grote rol bij burgers die in complexe en urgente schuldsituaties zijn terecht gekomen. Doordat we bij het Landelijk Incasso Centrum werken met massale processen bieden we deze burgers in urgente situaties nét dat stukje extra hulp. Zo bouwen we bij het Landelijk Incasso Centrum aan het vroegtijdig signaleren van knelpunten en zorgen we voor praktische oplossingen die mensen echt verder helpen. Het Stella team invordering is daar uiteraard een onderdeel van. Aan bod komt:

  • Actualiteiten bij het Landelijk Incasso Centrum (LIC) gericht op belasting- en toeslagschuld
  • Het Stella team Invordering
  • Casuïstiek, hoe gaan wij om met complexe casussen binnen de invordering?
Spreker
Rowena Jansen, Specialist Klachten en Stella Invordering, Docent - Belastingdienst/Landelijk Incasso Centrum
Sessie 9: De Cirkel van Covey: van onmacht naar kracht

Op de stijgende energieprijzen, een te laag minimumloon en de woningnood hebben we weinig invloed en dat is frustrerend. De Cirkel van Covey leert ons te richten op datgene waar we wel invloed op hebben en zo onze invloed te vergroten. In de begeleiding met cliënten is dit een mooi instrument om als inspiratie te gebruiken bij de inzet van gespreksvaardigheden. Aan bod komt:

  • Wat is de cirkel van Covey in een context van schuldenproblematiek
  • Hoe kun je in cliëntgesprekken de aandacht ombuigen van onmacht naar kracht?
  • Welke valkuilen zijn cruciaal om te vermijden?
Spreker
prof. dr. Nadja Jungmann, Hoogleraar en Lector schuldenproblematiek (UvA/HU) en Trainer/adviseur - Social Force
-
Pauze
-
Wat is de plek van schuldhulpverlening in het nieuwe tijdsgewricht?

Prinsjesdag is net geweest. Wat zijn de plannen om de bestaanszekerheid van burgers te verbeteren? Het blijkt moeilijk om de doelgroep te vinden en vervolgens binnenboord te houden. Vijf van de zes huishoudens met problematische schulden zijn nu al niet in beeld bij de instanties. Zij melden zich niet als ze er niet meer uitkomen, omdat ze zich schamen voor hun situatie of geen enkel vertrouwen in de overheid hebben. Er dreigt nu een nieuwe groep bij te komen. Aan bod komt:

  • Wat is de betekenis van de aangekondigde maatregelen?
  • Welke zorgen zijn er over de ontwikkeling van de schuldenproblematiek?
  • Hoe krijg je meer mensen naar schuldhulpverlening? (onboarding, andere vindplaatsen dan de gemeente)
  • Wat is er daarnaast nodig om een hausse aan schuldenproblematiek te voorkomen en welke risico’s zijn er als er geen maatregelen komen?
Spreker
prof. dr. Nadja Jungmann, Hoogleraar en Lector schuldenproblematiek (UvA/HU) en Trainer/adviseur - Social Force
-
Slotwoord door mr. André Moerman
Afsluiting en aperitief